عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
1037
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
گذاشتهايد قول شما قول ماست . سندهاى شما سندهاى ماست . [ وجه ] « 1 » هم از اين بابت لازم داريد از بانك بگيريد . به شما بدهند تلگراف كرديم . ميرزا محمود و حاجى محمد تقى و برادران را از جانب ما بسيار احوالپرس شويد . همين روزها نشانهاى آنها وارد طهران مىشود . ادوارد هفتم « 2 » تبريز در عشر سوم رجب ، وليعهد و نظام العلماء و امام جمعه بر ضد شورى متحد شده سايرين با مردم طهران همرأى . وليعهد قدغن كرده كه به هيچوجه مطالب راجعه به شوراى ملى در آنجا گفتگو نشود و در پستخانه روزنامهء متعلق به مجلس ممنوع شد . يكى از تجار صورت انتخابنامه را طرح كرد . شب گذشته وليعهد او را گرفته چوب زد . بعد اهل شهر شوريدند و به قونسولگرى انگليس متحصن شدند و به طهران تلگراف زدند كه ما هم مجلس مىخواهيم . صدر اعظم تلگراف كرد كه شاه به تمام مردم ايران آزادى و مجلس شورا داده . شما هم وكلاى خود را به طهران بفرستيد . رشت مردم رشت در آخر رجب به حاكم شوريدند و به قونسولگرى انگليس رفته مجلس شوراى ملى خواستند . طهران در سوم شعبان كه عيد ميلاد حضرت سيد الشهداء عليه السّلام بود ، سلام را در عمارت دوشانتپه منعقد داشتند . اغلبى نرفتند . شاه هم درد پاى سخت دارد و لاغر شده . شب عيد را مردم طهران چراغان كردند . سواد انتخابنامهء ملى بسم اللّه الرحمن الرحيم نظامنامهء انتخابات مجلس شوراى ملى مطابق دستخط مبارك بندگان اعلىحضرت
--> ( 1 ) . شايد هم به احتمال ضعيفى : [ هرچه ] ( 2 ) . از همين نكته كه ادوارد هفتم پادشاه بريتانياى كبير از ميرزا محمود و حاجى محمد تقى و برادران احوالپرسى كرد ، معلوم است كه تلگراف ساختگى است و صرفا به منظور آن بوده كه دولت انگليس را علىرغم ترديد شاه و كارشكنى مستبدين ، حامى مشروطهطلبان و متحصنشدگان نشان دهد .